كمتر كاربر اينترنت را می‌توان يافت كه تاكنون با صفحاتی با پسوند PHP برخورد نكرده باشد و البته اين پسوند نامی آشنا برای طراحان و برنامه‌نويسان وب است.                                                                           

 پی اچ پی (PHP) يكی از محبوب‌ترين و رايج‌ترين زبان‌های برنامه‌نويسی برای ايجاد صفحات پويا در وب است و كمتر خواسته‌ای در محيط وب وجود دارد كه در PHP قادر به انجام آن نباشيم. از ايجاد يك صفحه ساده برای پردازش اطلاعات فرم‌ها، ارتباط با بانك‌های اطلاعات، كار با سوكت‌های TCP، پردازش فرمت‌های PDFوZIP و حتی تصوير بخشی از توانايی اين زبان است.

پی اچ پی چگونه كار می‌كند؟

نوشتن يك برنامه پی اچ پی شبيه ايجاد يك صفحه HTML است و تنها با اين تفاوت كه كدهای اين زبان در داخل صفحات و در بين كدهای HTML درج می‌شود و البته طبيعی است كه يك فايل پی اچ پی می‌تواند تنها شامل كدهای PHP باشد.با توجه به اين كه PHP يك زبان طرف سرويس‌دهنده است، و بنابراين برای اجرا، اسكريپت‌های آن بايد آنها را به كامپيوتر سرويس‌دهنده وب (مانند سيستم Windows 2000 و نرم‌افزار IIS) انتقال دهيم و حالا با تايپ نام فايل آن در گردشگر اينترنت می‌توانيم آنرا اجرا و خروجی احتمالی را مشاهده كنيم.

طبيعی است كه در سمت سرويس‌گيرنده (كاربر سايت)امكان مشاهده كدها وجود ندارد.

پس از درخواست برای اجرای يك اسكريپت PHP فايل حاوی كدهای PHP به برنامه مفسر PHP انتقال داده شده(معمولا php.exe) و اين برنامه بعد از تفسير واجرای اسكريپت ،نتيجه را به سمت كاربر می‌فرستد.

در زير نمونه‌ای از يك اسكريپت ساده PHP درج شده است. اين برنامه پيغام ارسالی توسط كاربر را می‌گيرد (اين پارامتر می‌تواند توسط يك فرم يا در نوار آدرس گردشگر اينترنت تايپ شود) و آن را در قالب HTML برای كاربر ارسال می‌كند.

از آنجا كه آموزش اين زبان در اين مقاله نمی‌گنجد، بنابراين در ادامه نگاهی به تاريخچه ، مزايا و احتمالا معايب آن خواهيم داشت.

تاريخچه

پی اچ پی در سال 1994 توسط راسموس لردرف Rasmus Lerdorf و برای استفاده شخصی‌اش ايجاد شد. او بعدها و در سال 1995 نسخه حرفه‌ای‌تر از مفسر زبان PHP به نام Version 2 PHP/FI را عرضه كرد، و در سال 97 تعداد سايت‌هايی كه از PHP استفاده می‌كردند به بيش از 50000 رسيد و امروزه نيز ميليون‌ها سايت از آن استفاده می‌كنند. سايت‌های مشهوری چون Alltheweb و mamma از اين زبان استفاده می‌كنند و حتی Yahoo نيز در حال شروع استفاده از اين زبان برای توسعه وب سايت‌های خود است.

پی اچ پی زبانی برای همه سيستم عامل‌ها

يكی از برترين مزايای زبان PHP سازگاری آن با اكثر سيستم عامل‌ها و نرم‌افزارهای وب سرور (مانند IIS و Apache) است. برخی از ديگر زبان‌ها و تكنولوژی‌ها مانند ASP محدود به سيستم عامل windows است و پشتيبانی از آن در ديگر سيستم عامل‌ها بسيار پرهزينه و محدود است، و برخی نيز مانند JSP مشكلاتی با برخی نرم‌افزارهای وب سرور دارد.

ساختار و امكانات پی اچ پی به شكل مستقل از سيستم عامل شكل گرفته است و اين بدان معنا است كه به طور مثال برنامه‌نويس می‌تواند اسكريپت خود را تحت سيستم عامل ويندوز نوشته و تست كند و سپس آنرا بدون تغيير به سيستم عامل يونيكس يا لينوكس انتقال دهد.

در PHP امكان استفاده از برخی از امكانات خاص سيستم عامل‌های مشهور نيز در نظر گرفته است كه برای نمونه می‌توان از پشتيبانی از تكنولوژی DCOM و يا Windows API نام برد.

نسخه‌های جديد مفسر PHP سازگار با ديگر تكنولوژی‌های خاص وبسرورها مانند ISAPI نيز می‌باشد.

پی اچ پی رايگان و Open Source

تهيه برنامه مفسر PHP برای همه سيستم عامل‌ها رايگان است و علاقه‌مندان می‌توانند آخرين نسخه مفسر اين زبان را از سايت رسمی PHP بارگذاری (Download) كند.

همچنين امكان تهيه رايگان سورس مفسر پی اچ پی نيز فراهم است ، و اين مسئله علاوه بر اين كه در گسترش امكانات اين زبان بسيار موثر بوده است، مزيتی برای شركت‌ها و توسعه‌دهندگان برای انتخاب اين زبان است چرا كه پشتيبانی و اعتماد به آن را راحت‌تر كرده است.

بسياری از ويرايشگرهای حرفه‌ای اين زبان نيز يا رايگان هستند و يا با هزينه بسيار كم می‌توان آنها را تهيه كرد، در حالی كه ديگر تكنولوژی‌ها، مثلاً تهيه پلاتفورم‌های جاوا هزينه هنگفتی دارد و همچنين كار حرفه‌ای با تكنولوژی .NET نيز نياز به تهيه Visual Studio.NET و پرداخت هزينه چند صد دلاری است.
 
سرعت بالای تفسير و اجرای PHP

پی اچ پی يكی از سريع‌ترين زبان‌ها در نوع خود است. تفسير و اجرای يك اسكريپ php به طور متوسط تا سه و چهار برابر يك اسكريپ ASP است. (البته بايد در نظر داشته باشيم كه IIS با Cach اسكريپت‌های ASP سرعت اجرای آنها را در دفعات بعد بالا می‌برد)

همچنين در ASP استفاده زيادی از اشيا COM می‌شود كه باعث كاهش سرعت و مصرف منابع سيستم می‌شود در حالی كه در PHP بسياری از امكانات و حتی برقراری ارتباط با يكی محبوب‌ترين نرم‌افزار مديريت بانك‌های اطلاعاتی mySql به صورت توكار نهاده شده است.

شركت Zend كه تهيه كننده فعلی موتور مفسر و پشتيبانی كننده آن است، محصولات ديگری را نيز در جهت بهينه كردن سرعت اجرای PHP ارائه كرده است اين محصولات با افزايش سرعت تفسير و همچنين ذخيره كردن نتيجه تفسير (Cash) باعث افزايش چندين برابر اجرای آن می‌شوند.

ساختار مناسب و امكانات بالا در PHP

همان طور كه در ابتدای مقاله اشاره شد، كمتری نيازی در برنامه‌نويسی تحت وب وجود دارد كه در PHP امكان رفع آن نباشد. پی اچ پی شامل كتابخانه‌ای غنی از توابعی است كه امكان پردازش اطلاعات فرم‌ها، كار با بانك‌های اطلاعاتی، فايل‌های متنی و باينری، فايل‌های گرافيكی، PDF ، ZIP و پروتكل‌های TCP ، FTP ، DNS ،SMTP و ... را برای برنامه‌نويس فراهم می‌كند، اين را مقايسه كنيد با ASP كه به طور مستقل امكان Upload File ،ارسال ايميل يا كار با فايل‌های باينری را ندارد.

همچنين PHP يكی از بهترين پشتيبانی‌ها را از نرم‌افزارهای بانك اطلاعات دارد. mySql,SqlServer,mSql,dBase,Oracle,IBM DB2,PostgreSQL,InterBase و بسياری از نرم‌افزارهای ديگر در پی اچ پی قابل استفاده هستند و البته امكان كار با ODBC و COM برای استفاده از بانك‌های Ms Access و ديگرمحصولات نيز هست.

قدرت زبان پی اچ پی تنها در كتابخانه توابع آن نيست، پشتيبانی بسيار خوب از برنامه‌نويسی شیءگرا (OOP) و كار آسان و سريع با متغيرها از مزايای دورنی اين زبان است.

معايب

حال كه از حسن PHP گفتيم، بد نيست اشاره‌ای نيز به برخی معايب آن داشته باشيم.

نحو (syntax) زبان PHP بسيار شبيه زبان ++‍C و Perl است. اين اگر چه باعث استقبال از اين زبان توسط برنامه‌نويسان C و يا Perl شد، اما اين نحو برای بسياری از طراحان صفحات وب چندان آسان نيست و بسياری معتقد هستند كه تكنولوژی ASP و زبان VBScript آسانتر و قابل درك‌تر است و همچنين JSP و زبان جاوا نيز به دليل محبوبيت و ساختار قدرتمند آن مورد توجه است.

يك اشكال ديگر PHP عدم پشتيبانی خوب آن از يونيكد و به خصوص زبان فارسی است، حتی آخرين نسخه‌های اين زبان نيز امكان سورت(Sort) صحيح متون فارسی را ندارد. البته اين اشكال با كامپايل مجدد يا كمی برنامه‌نويسی قابل حل است.

از كجا شروع كنيم ؟

تقريبا می‌توان گفت اگر دارای هر سيستم عاملی هستيد می‌توانيد استفاده و كار با اين زبان را شروع كنيد؛ تنها كافی است به سايت رسمی زبان PHP به آدرس http://www.php.net برويد، و نسخه مفسر اين زبان را با توجه به سيستم عامل خود بارگذاری (Download) كنيد. راهنما و مرجع دستورات و توابع اين زبان در همين سايت قراردارد.

همچنين سايت http://www.IranPHP.net  می‌تواند مكانی مناسب برای حل مشكلات و تماس با ديگر برنامه‌نويسان PHP باشد.

اول از همه VB چیست؟ VB مخفف کلمه Visual Basic است که یک زبان برنامه نویسی سطح بالا محسوب می شود. یک زبان برنامه نویسی به شما امکان می دهد که برنامه های کاربردی مانند Word بنویسید. این برنامه های کاربردی با توجه به زبانی که با استفاده از آن نوشته می شوند، می توانند در سیستم عاملهای مختلفی اجرا شوند. VB مخصوص سیستم عامل Win95 و بالاتر از آن است.

زبان سطح بالا اساسا به زبانی گفته می شود که یادگیری آن نسبتا ساده است و کد آن شبیه کلمات انگلیسی است. در مقابل، زبان سطح پایین زبانی است که با اسمبلی یا زبان کامپیوتر کار می کند. از آنجایی که نوشتن برنامه با استفاده از زبان سطح پایین زمان و کار بیشتری لازم دارد، تقریبا همه از زبانهای سطح بالا استفاده می کنند. VB, Java, C++, Pascal و بیشتر برنامه های امروزی، برنامه های سطح بالا هستند.

چه کارهایی می توان با VB انجام داد؟

VB چه کارهایی می تواند انجام دهد؟ در چند سال اخیر تعداد جوابهایی که به این سوال می توان داد رشد سریعی کرده و امروزه تقریبا هرکاری که با C++ می توان انجام داد را می توان در نصف این زمان با VB انجام داد. برخی کارهایی که میتوان با VB انجام داد عبارتند از:

- ویرایشگر فایل / پردازشگر متن

- برنامه هایی که با Database کار می کنند.

- برنامه های مبتنی بر  اینترنت

- مرورگر وب

- مدیریت فایل ها

- بازی ها

- صفحات گسترده

- و بسیاری موارد دیگر

اگر VB نتواند کاری که شما می خواهید را به آسانی انجام دهد، کنترلهای ActiveX برای انجام این کار در دسترس هستند. این کنترلها در واقع Plug-in هایی هستند که به شما امکان می دهند که کاربردها و قابلیتهای VB را افزایش دهید. شما می توانید این کنترلها را بخرید و یا برخی را به طور رایگان دریافت کنید.

شروع به کار

ما فرض می کنیم که شما VB را بطور صحیح روی کامپیوتر خود نصب کرده اید. VB را اجرا کنید. پس از چند لحظه شما پنجره “New Project” را خواهید دید. در این قسمت شما می توانید یک پروژه جدید را شروع کنید(New)، یک پروژه موجود را باز کرده و ویرایش کنید(Existing) و یا یک پروژه را که قبلا باز کرده اید دوباره باز کنید(Recent). برای این تمرین “Standard EXE” را انتخاب کرده و روی دکمه “Open” کلیک کنید. محلی که وارد می شوید، یک برنامه جدید VB و یا حداقل برنامه ای است که یک فرم خالی را نمایش می دهد. در VB هر صفحه ای که به کاربر نشان داده می شود، یک فرم است. هنگامیکه شما دکمه Save را کلیک می کنید و کادر محاوره ای Save ظاهر می شود، این کادر در واقع یک فرم است. قبل از اینکه شروع کنیم، باید کاری که همه کاربران برنامه های Microsoft می کنند را انجام دهیم: ذخیره کردن پروژه. برای این کار دکمه Save را روی نوار ابزار کلیک کنید. پس از این کار نام دو فایل از شما خواسته می شود. اولی محلی برای ذخیره کردن Form است. تمام برنامه نویسان از یک سری قواعد نامگذاری استفاده می کنند. این بدین معنی است که برنامه نویسها از یک فرمت استاندارد برای نامگذاری فایلها، کنترلها و یا هر چیز دیگر که به نامگذاری احتیاج دارد، استفاده می کنند. بنابراین قبل از اینکه نامی برای فایل انتخاب کنیم، این قواعد را بررسی می کنیم، البته این قواعد برای افراد مختلف فرق می کند ولی بطور معمول از این دو قاعده استفاده می شود:

- برای شروع هر کلمه از حروف بزرگ استفاده کنید. استفاده از فاصله (Space) در نامگذاری ممنوع! برخی از برنامه نویسان از _ (Underscore) برای جدا کردن کلمات استفاه می کنند. مثلا اگر بخواهند چیزی را “my first form” نامگذاری کنند از نام “My_First_Form” استفاده می کنند.

- به اول اسم سه حرف اضافه کنید. با این کار شما می توانید تشخیص دهید که این نام مربوط به چه چیزی است. هنگامی که برنامه می نویسید با تعداد زیادی اسم که مربوط به چیزهای مختلفی است سروکار دارید. طبیعتا چون چیزهایی که ما نامگذاری می کنیم می توانند از انواع مختلفی باشند، باید بدون اینکه مجبور شویم به کدی که نوشته ایم بازگردیم، بتوانیم بگوییم که هر اسم مربوط به چه نوعی است، مثلا یک فرم است، یک دکمه است، یک پروژه است و یا هر چیز دیگر. این کار را چگونه انجام می دهیم؟ با استفاده از سه حرف با معنی که به اول هر اسم اضافه می کنیم.

در این مورد ما می خواهیم یک فرم را ذخیره کنیم. پس سه حرفی که معمولا برای فرم (Form) استفاده می شود “frm” است. در ادامه چون این یک فرم مثال است، ما کلمات frm و Example را کنار هم قرار می دهیم و نام “frmExample” را به فرم می دهیم. این اسم را در اولین کادر Save As وارد کرده و دکمه Save را کلیک کنید. کادر بعدی که ظاهر می شود برای ذخیره کردن فایل پروژه (Project) است. برای پروژه ها معمولا از سه حرف “prj” استفاده می شود. بنابراین این فایل را با نام “prjMy_First_App” ذخیره کنید.

کلمات رایج

حالا ما پروژه مان را ذخیره کردیم و می خواهیم برنامه بنویسیم! ولی قبل از اینکار ما یک لیستی از کلمات رایج در برنامه نویسی با VB تهیه کرده ایم کپه شما باید با مفهوم آنها آشنایی داشته باشید:

- برنامه یا برنامه کاربردی (Application) : هنگامی که شما برنامه می نویسید، در واقع یک "برنامه" را تولید می کنید که به آن Program و یا Application می گویند. Yahoo Messenger, Excell, Word و ... همگی برنامه های کاربردی هستند.

- کد (Code) : این همان چیزی است که در هنگام برنامه نویسی تایپ می کنید.

- IDE : محیط برنامه نویسی مجتمع یا Integrated Development Environment در واقع پنجره اصلی VB است. اینجا جایی است که شما برنامه های VB خود را تولید و اجرا می کنید.

- فرم (Form) : این همان چیزی است که برنامه نویسان معمولا از آن به عنوان Dialog Box یاد می کنند و یا همانطور که شما ممکن است بدانید، یک پنجره (Window) است.

- پنجره فرم (Form Window) : در VB شما یک فرم یا پنجره را می بینید که داخل یک پنجره دیگر قرار دارد. این پنجره، پنجره فرم است؛ جاییکه شما می توانید فرمتان را طراحی کنید و کنترلها و متنهای خودتان را روی آن قرار دهید. (شکل 1)

- کنترل (Control) : یک کنترل چیزی است که شما روی فرم قرار می دهید. یک جا برای وارد کردن متن، یک منوی کشویی برای انتخاب، یک دکمه برای کلیک کردن و ... همگی کنترل هستند.

- جعبه ابزار (Toolbox) : پنجره ایست که در سمت چپ IDE قرار دارد و تمام کنترلهایی که شما می توانید در فرمتان قرار دهید، در آن لیست شده است. (شکل 2)

- پنجره پروژه (Project Window) : پنجره ایست که در سمت راست IDE قرار دارد و تمام آیتم های موجود در پروژه را لیست می کند و به شما اجازه می دهد که فرمی را برای تغییرات انتخاب کرده و یا کد آن را ویرایش کنید. (شکل 3)

- خصوصیت (Property) : در زمان برنامه نویسی، هر کنترل خصوصیاتی (Properties) دارد. این خصوصیات به شما امکان می دهد که طرز نمایش کنترل، متن آن و سایر ویژگی های آن را تغییر دهید.

- پنجره خصوصیات (Properties Window) : این پنجره به شما امکان می دهد که خصوصیات یک کنترل را مشاهده کرده و تغییر دهید. (شکل 4)

شکل 1 – پنجره فرم (Form Window)

شکل 2 – جعبه ابزار (Toolbox)

شکل 3 – پنجره پروژه (Project Window)

شکل 4 – پنجره خصوصیات (Properties Window)

شروع برنامه نویسی!

حالا ما می خواهیم یک برنامه کوچک بنویسیم. برای شروع برنامه ای می نویسیم که ابتدا نامتان را می پرسد و سپس به شما سلام می کند. اگرچه ممکن است این برنامه برایتان نامفهوم باشد، اما یک دید کلی از VB به شما می دهد.

برای شروع مطمئن شوید که پنجره فرم، که در قسمت قبل توضیح داده شد، در IDE قرار دارد. اگر اینچنین نیست، روی متن Form1 که در پنجره پروژه قرار دارد، دابل کلیک کنید. در قدم بعد نگاهی به نوار ابزار سمت راست بیاندازید. این نوار کنترلهایی را که شما الآن می توانید در برنامه تان استفاده کنید (یا به فرمتان اضافه کنید) را نشان می دهد. روی آیکونی که در زیر نشان داده شده کلیک کنید :

این کنترل به عنوان کنترل برچسب (Label) شناخته می شود. همانطور که از اسمش پیداست برای برچسب زدن به کنترلهای دیگر به کار می رود و وسیله ای است برای قرار دادن متن روی فرم. برای قرار دادن این کنترل روی فرم، نشانگر موس را روی فرم برده، کلید سمت چپ موس را فشار داده و نگه دارید. سپس موس را حرکت دهید. شما یک مستطیل را خواهید دید که می تواتید اندازه آن را با حرکت دادن موس تغییر دهید. این مستطیل به شما نشان می دهد که کنترل جدید در چه محلی از فرم قرار خواهد گرفت. هنگامیکه شکل کنترل به طور دلخواه در آمد، کلید موس را رها کنید. در اینصورت شما نوشته Label1 را می بینید که روی فرم قرار گرفته است.

هنگامیکه شما یک کنترل را روی فرم گذاشتید، مختارید آن را به هر جا که می خواهید انتقال دهید. برای این کار کافی است روی کنترل کلیک کرده و آن را روی فرم بکشید. اگر می خواهید شکل کنترل را تغییر دهید، مانند برخی برنامه های Office و اکثر برنامه های گرافیکی، کنترل را انتخاب کنید و سپس مربع های آبی که ظاهر می شوند را گرفته و بکشید.

خصوصیات

حال که شما یک Label را روی فرم قرار داده و آن را Select کرده اید، می توانید خصوصیات آنرا با استفاده از پنجره خصوصیات تغییر دهید.

این پنجره شامل لیستی از خصوصیات مختلف است که شما می توانید استفاده کنید و طرز نمایش یا رفتار کنترلها را تغییر دهید. برای مثال خصوصیت Appearance تعیین می کند که کنترل مسطح (Flat) و یا سه بعدی (3D) باشد.

در اولین مرحله ما باید یک نام با معنی به کنترل بدهیم. این نام همان چیزی است که وقتی شروع به نوشتن کد می کنیم، با استفاده از آن به کنترل دسترسی پیدا می کنیم. اسم کنونی کنترل یعنی Label1 زیاد با معنی نیست. برای تغییر دادن نام کنترل، خصوصیت Name که در اول لیست خصوصیات است را تغییر می دهیم. با توجه به قواعد نامگذاری، نام Label معمولا با سه حرف lbl شروع می شود. بنابراین اجازه دهید نام برچسب را lblPrompt بگذاریم. برای تغییر دادن متنی که Label نشان می دهد، باید خصوصیت Caption آن را تغییر دهیم. ما میتوانیم Caption این Label را به صورت “Please enter your name” بنویسیم. هنگامیکه این خصوصیت را تغییر دادید، ممکن است متوجه شوید که Label تمام متن را نمایش نمی دهد. اگر این اتفاق رخ داد، کنترل را انتخاب کرده و اندازه آن را تغییر دهید تا جاییکه تمام متن را نمایش دهد.

ورودی های کاربر

از آنجاییکه ما متنی را نوشتیم که از کاربر (کسی که از برنامه استفاده می کند) می خواهد که نام خود را وارد کند، باید جایی را به آنها بدهیم که نامشان را وارد کنند. برای این کار ما از جعبه متن (TextBox) استفاده می کنیم. این کنترل دارای آیکون  در جعبه ابزار است. مانند گذشته این آیکون را انتخاب کنید و یک TextBox روی فرم خود در مقابل متن “Please …” قرار دهید. دوباره از پنجره خصوصیات استفاده می کنیم تا چند خصوصیت را تغییر دهیم. ابتدا نام کنترل را به txtName تغییر دهید. (txt پیشوند قراردادی برای TextBox است) خصوصیت دیگری که ما باید تغییر دهیم، خصوصیت Text است. چون کاربر باید متنی را وارد کند، پس TextBox باید خالی باشد؛ به جای اینکه حاوی متن “Text1” باشد. برای این کار در پنجره Properties متن “Text1” را از مقابل خصوصیت Text آن پاک کنید. در حال حاضر فرم شما باید چیزی شبیه این باشد:

در مرحله بعد شما باید یک کنترل دیگر اضافه کنید: کنترل دکمه فرمان (CommandButton) این کنترل یک دکمه است که کاربر می تواند آنرا کلیک کند. در این مورد دکمه برای این است که کاربر بگوید نام خود را وارد کرده است. برای اضافه کردن این کنترل آیکون  را از روی جعبه ابزار کلیک کنید و آن را روی فرم در مقابل TextBox قرار دهید. این کنترل را “cmdOK” نامگذاری کنید و خصوصیت Caption آنرا به “OK” تغییر دهید.

حتما متوجه شده اید که برای تغییر دادن متن یک کنترل گاهی اوقات از خصوصیت Text و گاهی از خصوصیت Caption استفاده می شود. دلیل آن این است که در TextBox کاربر می تواند متن را تغییر دهد، بنابراین از Text یا متن قابل تغییر استفاده می شود. در صورتی که در مورد Label و Button این متن ثابت است و نمی تواند توسط کاربر تغییر داده شود، بنابراین از Caption یا "عنوان" استفاده می شود.

اجرا کردن برنامه

اکنون کار خود را Save کنید و دکمه Run را از روی نوار ابزار کلیک کنید. (این دکمه، یک دکمه آبی به شکل دکمه Play است.) پس از چند ثانیه فرمتان را می بینید که مانند پنجره های دیگر در مقابل شما ظاهر می شود. شما الآن در جایی هستید که به عنوان Run-time شناخته می شود. Run-time زمانی است که برنامه VB شما واقعا در حال اجرا شدن است.

اگر بخواهید، می توانید نام خود را در TextBox تایپ کرده و دکمه OK را فشار دهید. بهرحال هیچ اتفاقی نمی افتد. این به این خاطر است که ما هیچ کدی ننوشتیم که به VB بگوید زمانیکه OK کلیک شد، چه کاری انجام دهد. این همان کاری است که در قدم بعد انجام خواهیم داد.

دکمه Close روی فرم را کلیک کنید. شما به جایی برمی گردید که به Design-time معروف است. به عبارت دیگر زمانیکه شما در حال طراحی برنامه VB خود هستید.

پنجره کد

هنگامیکه به فرم خود بازگشتید، روی دکمه OK دابل کلیک کنید. یک پنجره جدید ظاهر می شود و مقداری کد VB به طور اتوماتیک در پنجره کد قرار داده می شود. این پنجره به نام پنجره کد (Code Window) موسوم است. نگاهی به کدی که VB در برنامه شما قرار داده می اندازیم:

Private Sub cmdOK_Click()

End Sub

اگرچه ابتدا ممکن است این کد کمی نامفهوم به نظر برسد، اما در واقع یک چیز کاملا ساده و قابل درک است و نیازی نیست که نگران آن باشید. کلمات sub و End Sub به این معنی است که این یک رویه (Procedure) است. Procedure ها در واقع بلوک هایی از کد هستند که می توانند توسط VB اجرا شوند. کلمه Private مشخص می کند که فقط گروهی از Procedure ها می توانند آن را صدا بزنند (از آن استفاده کنند.)

مهمترین قسمت cmdOK_Click است. اگر به خاطر داشته باشید، cmdOK نام دکمه ایست که شما به فرمتان اضافه کردید. متن بعد از _ به عنوان رویداد (Event) شناخته می شود. یک رویداد یا Event درست مانند دنیای بیرون، واقعه ایست که اتفاق می افتد. در ویژوال بیسیک، Eventها در همه اوقات در حال رخ دادن هستند. هنگامیکه نشانگر موس روی فرم حرکت می کند، یا متنی در یک TextBox تایپ می شود و یا هنگامیکه دکمه ای کلیک می شود، همگی Event ها را می سازند.

Event در این مورد، کلیک کردن است و هنگامی رخ می دهد که دکمه cmdOK کلیک شود. بنابراین هر کدی که در این Procedure بنویسید، زمانیکه دکمه OK کلیک شود، اجرا خواهد شد.

حال نگاهی به دو لیست پایین افتادنی در بالای فرم بیاندازید:

همانطور که می بینید، متنی که در این دو جعبه قرار دارد با آنچه در کد نوشته شده است، همخوانی دارد. جعبه سمت چپ تمام کنترل هایی که روی فرم قرار دارد را لیست می کند. اگر شما روی آن کلیک کنید، نام سه کنترلی را که روی فرم قرار داده اید به همراه نام فرم خواهید دید. لیست سمت راست تمام Event هایی را لیست می کند که می تواند برای این کنترل اتفاق بیفتد. اگر روی آن کلیک کنید، یک لیست بلند شامل Event های موجود برای Button را خواهید دید. Eventای که الآن در حال نوشتن و تغییرات در آن هستید به صورت Bold نمایش داده می شود. اگر Event دیگری را از لیست انتخاب کنید، ویژوال بیسیک به طور اتوماتیک یک Procedure جدید به پنجره کد اضافه می کند. این کار را امتحان کنید و بعد متنی که VB اضافه کرده را پاک کنید.

برنامه نویسی

حال شما می خواهید اولین کد ویژوال بیسیک خود را بنویسید. در cmdOK_Click کد زیر را وارد کنید:

MsgBox "Hello " & txtName.Text & "!"

کاری که این کد انجام می دهد، نمایش کادری است که به کادر پیام (Message Box) معروف است و شامل پیامی است که می گوید: “Hello x!” که x متنی است که در TextBox روی فرم نوشته شده است. از Message Box در ویندوز برای نمایش پیام و یا پرسیدن یک سوال در یک پنجره استاندارد استفاده می شود. به عبارتی دیگر لازم نیست شما خودتان فرمی را برای نمایش یک پیم ساده بسازید.

برای دیدن این کار در عمل، پروژه خود را Save کنید و روی دکمه Run واقع در نوار ابزار کلیک کنید. (همچنین می توانید کلید F5 را فشار دهید.) نام خود را در TextBox وارد کنید و دکمه OK را کلیک کنید. شما ممکن است چیزی شبیه عکس زیر را ببینید:

ابتدا OK و سپس دکمه Close را روی فرم کلیک کنید تا به Design-time بازگردیم. بیایید نگاهی نزدیکتر به کد بیاندازیم. اول از همه کلمه MsgBox در واقع یک تابع (Function) یا Procedure است که VB بطور استاندارد تهیه کرده است. این تابع یک کادر پیام را نمایش می دهد. بعد از آن "Hello " & txtName.Text & "!" قرار دارد. این متن در واقع آن چیزی است که در Message Box نمایش داده می شود. ما نمی توانیم بنویسیم “Hello Vahid!” چون نمی دانیم که کاربر چه چیزی را در TextBox وارد کرده است و در نتیجه چه نامی را نمایش بدهد. اگر شما می دانید که متن پیام بطور دقیق چه چیزی است، می توانید آنرا بین دو " " بنویسید. در این مثال ما باید متنی را از TextBox واقع در فرممان بگیریم. این کار با استفاده از txtName.Text انجام می شود. txtName به TextBoxای اشاره می کند که روی فرممان قرار دادیم ( چون نام آن را txtName گذاشتیم.) نقطه (.) بعد از txtName به این معنی است که ما می خواهیم به خصوصیتی از txtName دسترسی پیدا کنیم. Text به خصوصیتی اشاره می کند که ما می خواهیم از آن استفاده کنیم و حاوی متنی است که در TextBox نوشته شده است.

وقتی کهtxtName.Text  را می نویسیم، ویژوال بیسیک خصوصیت Text کنترل txtName را برمی گرداند. از آنجاییکه txtName.Text کد ویژوال بیسیک است و متنی نیست که می خواهیم در Message Box نمایش یابد، باید خارج از " " نوشته شود. اگر بنویسیم

MsgBox "Hello txtName.Text!"

خواهیم داشت:

که مطمئنا چیزی نیست که ما می خواستیم. به جای آن ما " را بعد از Hello و یک فاصله می بندیم و بعد یک علامت & می گذاریم به این معنی که می خواهیم بعد از Hello متن دیگری نیز نمایش یابد. سپس کد txtName.Text را قرار می دهیم تا متن داخل TextBox را برگرداند و بعد از آن یک & دیگر و یک “!” برای قرار دادن علامت تعجب در انتهای متن و بعد از اسم.